5-3-3- محدودیت ها67
1) رنگ67
2) روشنائی67
3) پنجره ها68
5-4- طراحی فضاهای آموزشی مهد کودک68
5-4-1- طراحی اصولی شکل کلی فضای معماری69
5-4-2- ساختن فضای آموزشی با عملکرد بالا70
5-4-3- ارائه آموزش‌های غیر مستقیم و گروهی با ایجاد کارگاه های جنبی70
5-4-4- ایجاد فضایی مطلوب و منطبق با شرایط جسمی و روانی دانش آموزان71
محیط دلپذیر71
وضوح و خوانایی71
در نظر گرفتن فضای بازی71
تنوع72
مشخص کردن محدوده ها به وسیله کف سازی72
طراحی جزئیات فضاها با توجه به الگوهای رفتاری کودکان72
ایجاد حس کنجکاوی و خلاقیت72
رعایت عوامل زیبائی شناسی72
رعایت قیاس و مبلمان72
5-5- همسازی با اقلیم منطقه73
5-6- ضوابط و سرانه های مورد استفاده در طراحی مهد کودک73
1- اندازه های بدن کودک74
2- درب ها75
3- پنجره76
5-7- تجهیزات مهد کودک76
1- الزامات عمومی76
5-7-1- ضوابط تجهیزات77
توصیه ها77
5-7-2- ضوابط طراحی فضای باز و محوطه77
1- الزامات عمومی77
5-7-3- طراحی زمین بازی78
1- وسایل بازی78
فصل ششم: سیر تکوین ایده وروند طرح
6-1- تصویر ماهواره از شهر ایلام81
6-2- تصویر ماهواره از سایت طرح81
6-3- تحلیل سایت82
فصل هفتم: آلبوم نقشه ها وتصاویر مربلوط
فهرست منابع و مأخذ96
چکیده
این جمله که «شهر باید انسان محور باشد»ا را بیشتر کارشناسان شهری تایید میکنند. اماشهر بزرگ شده،رشد پیدا کرده اما توسعه هنوز غایب است . زنان، راهی محیط های کاری شده اند، اما از ملزومات حضور اجتماعی آنان در شهر خبری نیست.کودک جزیی از جامعه انسانی شهرنشین است و توجه به او از اصول شهرنشینی میباشد. با این حال گویا این بخش از جامعه در شهرهای ما چندان جدی گرفته نمی شوند. مگر به مناسبت روزجهانی کودک آن هم با پخش چند کارتون! فضاهای خاص کودک نیزاز آموزش اصول شهروندی گرفته تا رعایت ضوابط استاندارد محیط های ویژه آنهامثل مهد کودکمورد توجه قرار نگرفته است. در طراحی ساختمان مهد کودک ،کودک محوری اولویت دارد. به این معنی که ساختمان باید برای نگهداری موقت کودکان طراحی شود.اما متاسفانه در جامعه ما نادیده گرفتن عادتمان شده است حتی اگر پای کودکانمان درمیان باشد.متاسفانه در کشور ما اکثریت وشاید تمامی فضاهایی را که تحت عنوان پیش دبستانی ومهد کودک در نظر گرفته شده اند متناسب با نیازهای کودک نیست و صرفا یک منزل مسکونی تبدیل به این کاربری شده است،شاید دلیل عدم رسیدگی به این معزل این است که کودکان زبان اعتراض ندارند….
حال نگارنده در این رساله سعی میکند تا با در نظر گرفتن نیازهای کودک وبررسی نمونه های استاندارد در سایر کشورها وهمچنین مطالعه ریز فضاهای مورد نیاز کودک فضایی خلق کند که مناسب برای کودک باشد.
مقدمه
مهدکودک جاییست که عشق به دانستن را در کودکان به وجود بیاورد، دانش عمومی آنها را زیاد کند و قابلیت آنها برای کنار آمدن با بقیه را افزایش دهد و علاقه آنها را به جهان و طبیعت برانگیزد. مهم است که در آن کودکان هنوز کودک باشند. آماده شدن برای مدرسه به این معنی نیست که به جای بازی بچه ها را مجبور به یادگیری کنند یا اینکه بچه ها مجبور به یادگیری مهارتهای مربوط به دبستان باشند و یا به تستهای استاندارد برای بررسی موفقیت دانش آموزان تکیه کنند.
بچه های مهدکودک نحوه کنترل رفتارهای خودشان را در معیت راهنمایی بزرگسالان گرم و با توجه یاد می گیرند. در این مرحله بچه ها واقعا مایل به یاد گرفتن هستند و کنجکاوی مادرزادشان هم به آنها کمک می کنند. مربی ها – با زمینه تحصیلی مناسب در زمینه آموزش به کودکان پیش دبستانی و رشد کودکان – می توانند آن چه که بچه ها برای رشد فیزیکی ، احساسی و هوشی کودکان نیازمندند ، در اختیارشان بگذارند.
فصل اول :
تعاریف وکلیات
1-1- کودک کیست
اساسا کودک به کسی اطلاق می شود که سه مرحله را طی نماید:
الف) مرحله اول از تولد تا پایان دو سالگی

در این مدت کودک خود را با اوضاع جدید زندگی سازگار می کند و برای این سازگاری از حواس مختلف «بینائی، شنوائی، واکنش در برابر بو…» بهره می گیرد و در این دوران کودک به لحاظ جسمی، عاطفی و اجتماعی رشد می کند و در مقابل عواطف و احساسات اطرافیان
واکنش نشان می دهد.
ب) مرحله دوم کودکی از 3 تا7 سالگی
در این مرحله رشد سریع جسمی، کودک را برای تجربه و یادگیری بیشتر آماده می کند و به تدریج که بزرگتر می شود به شبکه پیچیده تری از تجارب دست می یابد و از حواس خود هرچه بیشتر استفاده می کند و به کمک راه رفتن با محیطی گسترده و متنوع رو به رو می شود بر خلاف دوران اول زندگی در این دوره رفتار کودک کمتر قابل پیش بینی است، زیرا از این پس تجارب محیطی و تاثیری که بر او می گذارد مسیر رشد کودک را تعیین می کند.
این دوره جزء حساسترین سالهای نخست زندگی کودک به شمار می آید به لحاظ اینکه سؤالهای او از اطرافیان شروع می شود و این والدین هستند که با پاسخگوئی مناسب می توانند ذهن کودک را شکوفا نمایند و به رشد ذهنی او کمک کنند.
ج) مرحله سوم کودکی از 7 تا 11 سالگی
ابتدا و انتهای این دوره با تحولات و شرایط جدیدی همراه است که تا اندازه ای بر شخصیت کودک و سازگاریهای اجتماعی او اثر می گذارد.
این دوره از نظر روانشناسان سنین گرایش به دسته و گروه است که کودک تلاش می کند که خود را از نظر ظاهر، رفتار و گفتار با دسته و همسالان تطبیق دهد. به همین جهت است که روانشناسان این دوره را سن همانند سازی نامگذاری می کنند و برخی از آنان این دوره را سن خلاقیت نامیده اند یعنی دوره ای که در آن معلوم خواهد شد، کودک در آینده خلاق و مبتکر می شود یا دنباله رو و پیرو خواهد بود.
بنابراین می توان گفت این دوره از رشد مانند هر مقطع دیگری از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا خصوصیات رشد در این دوره در مقایسه با مقاطع دیگر، نمودی مثبت و سازنده دارد که این نمود برای همگان واضح است.1
1-2- تعریف مهد کودک
مهد کودک محلی است برای مراقبت ، شناخت استعدادها،‌ پرورش عاطفی، جسمی، هوشی، رفتاری (اجتماعی) گفتاری و رشد خلاقیت کودکان.2
1-2-1- مهد کودک وانواع آن
مهد کودک به مرکز یا موسسه یا کانون فرهنگی – تربیتی اطلاق می شود که مسئولیت نگهداری، مراقبت، پرورش و فراهم نمودن زمینه بروز رشد استعدادهای کودکان تا سن قبل از ورود به دبستان را بر عهده دارند که با توجه به مدت فعالیت روزانه، جغرافیای فعالیت و نوع خدمات دارای انواع ذیل می باشد.

مهد کودک تمام وقت
مهد کودکی است که از ساعات اولیه روز به مدت 8 ساعت فعالیت دارد.
مهد کودک نیمه وقت
مهدکودکی است که روزانه به مدت 4 ساعت در نوبت صبح یا بعدازظهر فعالیت می نماید.
مهدکودک پاره وقت: مهدکودکی است که روزانه کمتر از 4 ساعت در تمام ایام هفته یا صرفا در روزهای خاص فعالیت دارد.
مهد کودک تخصصی
مهد کودکی است که ضمن انجام فعالیت های مهد کودک منطبق با نیازهای کودکان و توانمندیهای ایشان در یک یا چند رشته فرهنگی هنری ورزشی و … بطور تخصصی با حضور مربیان واجد مدرک کارشناسی یا بالاتر در رشته مربوط فعالیت دارد.
مهد کودک شبانه روزی
مهدکودکی است که به صورت 24 ساعته فعالیت دارد.
مهد کودک شبانه
مهدکودکی است که به صورت شبانه از ساعت 17 تا 7 صبح روز بعد فعالیت دارد.
مهد کودک غیرانتفاعی
مهدکودکی است که توسط افراد خیر و موسسات خیریه به منظور ارائه خدمات ذیربط به صورت رایگان به کودکان اقشار نیازمند و آسیب پذیر تاسیس می شود.
مهد کودک، کودک در خانه
مهدکودکی است که به منظور ارائه خدمات ذیربط به 3 تا 7 سال در منزل مسکونی مدیر مسئول تاسیس می شود.
روستا مهد
مهدکودکی است که به منظور ارائه خدمات ذیربط به کودکان روستائی تاسیس می شود.
1-3- هدفهای کلی آموزش و پرورش پیش از دبستان (مهد کودک)
۱– جایگزین حضور مادر شدن در همه اوقاتی که به نیروی کار او در جامعه مورد نیاز است. منظور فقط نگهداری و پرستاری نیست بلکه بهترین جایگزینی یعنی توجه به همه جوانب پرورش جسمی و معنوی کودک.
۲- پایه گذاری ارزشهای انسانی، اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و اعتقادی و مذهبی در کودکان.
۳- شکوفا کردن استعدادها و توانایی های کودک.
۴- آماده کردن کودک برای ورود به دبستان.
1-3-1- ویژگی های یک مربی مناسب برای کودکان
• علاقه مندی به کار با کودکان
• داشتن سلامت روانی و جسمانی
•  صبوری و شکیبایی
• داشتن تجربه و احساس مادری برای کودکان
• سرحال و با نشاط بودن
• احساس تعهد ایمانی و اخلاقی در کار با کودکان
• آگاهی از مسایل و نیازهای کودکان
•  توجه به رشد کودکان در ابعاد مختلف جسمانی، حرکتی، عاطفی، روانی،ذ هنی، اجتماعی و زبان آموزی 
• داشتن ظاهری آراسته و مرتب
• با محبت و دلسوز بودن
• داشتن توانایی و صلاحیت لازم در نگهداری از کودکان
• داشتن نگاه برابر به همه کودکان
1-3-2- تعریف ادبیات کودک
ادبیات کودک را چگونه تعریف می کنیم؛ پل هینز با دیدی عملی به موضوع نگاه کرده و می گوید: «شاید صلاح باشد که در دراز مدت بین دو شیوه ی متفاوت برخورد با کتاب های کودکان یعنی:

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

1- نقد کتابها بر اساس توجه افراد گوناگونی که با آنها سر و کار دارند یا آنها را به کار می برند.
2- نقد ادبی کودک، تمایز قائل شویم». من این دیدگاه را به خود کتاب ها بسط می دهم. کتاب ها یا زنده اند یا مرده.
کتاب های مرده کتاب هایی هستند که دیگر توجه مخاطبان نخستین خود را جلب نمی کنند (این کتابها جز توجه تاریخ دانان، توجه کسی دیگری را به خود جلب نمی کنند). گرچه به ظاهر تناقضی در این موضوع دیده می شود، اما همچنان که بسیاری از کتاب ها به سوی «پایین» می آیند، بسیاری از آنها نیز به سوی بزرگسالی «بالا» می روند. بنابراین بر طبق تعریف، کتاب کودک چیزی بی واسطه است و بی واسطگی نیز به گذرایی و تأثیر متقابل با ادبیات بی واسطه تمایل دارد، از چنین پس زمینه ای، کتاب های چندانی تا مرحله ی «ادبیات والا» بالا نمی روند.
1-3-3- محیط طبیعی و کودک
کودکی، مرحله ابتدایی ارتباط انسان با طبیعت را در بر می گیرد. کودک، اگر چه براساس نظم در عالم آفرینش خداوندی خلق شده، باید با زمینه های مناسب در عرصه های جبری و اختیاری با طبیعت، از نخستین مراحل تولد خود ارتباط برقرار سازد.
1-3-4- محیط انسانی و کودک
چنانچه محیط طبیعی به عنوان زمینه ای در رشد کودک محسوب شود، محیط انسانی نیز به مثابه باغبانی می ماند که در روش و نحوه رشد او مهمترین نقش را بازی می کند. اگر باغبان در پرورش یک نهال یا بوته تلاش نکند، گیاه آفت زده یا به حالتی خودرو خواهد رویید. منظور از پرورش آن است که کودک را با روش های صحیح برای زندگی در جامعه آینده آماده کرد.
فصل دوم :
بررسی نمونه های مشابه
2-1- نمونه داخلی
2-1-1- مهد کودک آریا – تهران
متاسفانه تمامی مهد وپیش دبستانی هایی را که در جامعه با آن روبرو میشویم فضایی نیست که واقعا برای کودک طراحی شده باشد وصرفا یک منزل مسکونی است که به مهد تبدیل شده است
کلاس ها

سالن بازی

سالن ورودی

کلاس های نقاشی و…

سالن نهارخوری

2-2- نمونه خارجی
2-2-1- تصا ویری از یک مهد کودک خارجی – لندن

فصل سوم :
مبانی نظری طرح
3-1- مقدمه
آماده کردن کودکان برای ورود به مهد تنها مشکل و دردسر والدین نیست. برای یک ورود موفق خانواده، سیستم آموزشی مهد،‌ معلم و جامعه همگی مسئول هستند. کودک ممکن است بعد از پشت سر گذاشتن تابستان برای ورود به مهد اضطراب داشته باشد. یا شایعات زیادی درباره معلمین شنیده باشد.
درباره برنامه های مهد اطلاع کافی نداشته باشد. و شما نیز در این زمینه ها نگران هستید و می خواهید بدانید معلم او کیست با چه کسی همکلاس است و اینکه می خواهید بدانید چطور میتوانید به بهترین شیوه کودکتان را برای پذیرش تغییر و تحولات آماده کنید. اضطراب و نگرانی بچه ها را بپذیرید و او را به صحبت در آن زمینه ها تشویق کنید. آماده گوش کردن باشید.
روی رشد جسمی فرزندتان توجه داشته باشید. هم کلاسیها و هم سرویسهای او را بشناسید. بچه ها در مهد چیزهای زیادی را از طریق مکاشفه و تصمیم گیری یاد می گیرند. عقاید و احساساتشان را بیان می کنند.
برای یکدیگر داستان تعریف کرده و به داستانهای یکدیگر گوش می دهند. مفاهیم ریاضی را از طریق ساختن و ترکیب کردن ( خانه سازی و … ) یاد می گیرند و …
3-2- مطالعات نظری مطابق با موضوع انتخابی
3-2-1- مهدکودک آنچه باید باشد
بچه های مهدکودک نحوه کنترل رفتارهای خودشان را در محیط راهنمایی بزرگسالان مهربان و با توجه یاد می گیرند.
در این مرحله بچه ها واقعا مایل به یاد گرفتن هستند و کنجکاوی شان هم به آنها کمک می کنند. مربی ها – با زمینه تحصیلی مناسب در زمینه آموزش به کودکان پیش دبستانی و رشد کودکان – می توانند آن چه که بچه ها برای رشد فیزیکی ، احساسی و هوشی کودکان نیازمندند ، در اختیارشان بگذارند.
آماده شدن برای مدرسه به این معنی نیست که به جای بازی بچه ها را مجبور به یادگیری کنند یا اینکه بچه ها مجبور به یادگیری مهارت های مربوط به دبستان باشند و یا به تست های استاندارد برای بررسی موفقیت دانش آموزان تکیه کنند.
برنامه های  آموزشی مهدکودک در واقع باید به عنوان یک زنگ تفریح در کنار فعالیتهای گروهی و فردی باشد که کودک در آن ها با گروه همسال بازی می کند. متوجه شدید؟ در کنار بازیها و فعالیتهای فردی وقتی که برای یادگیری مهارتهای مدرسه صرف می شود در حد یک زنگ تفریح خواهد بود) کلاس های یک مهدکودک مناسب ، رشد ارزشمندی در کودکان ، هویت فرهنگی آنها را، استقلال و نیروهای فردی آنها را تشویق می کند.
بچه های مهدکودک نحوه کنترل رفتارهای خودشان را در محیط راهنمایی بزرگسالان مهربان و با توجه یاد می گیرند. در این مرحله بچه ها واقعا مایل به یاد گرفتن هستند و کنجکاوی شان هم به آنها کمک می کنند. و آنها با عطش یادگیری وارد مدرسه می شوند. مربی ها – با زمینه تحصیلی مناسب در زمینه آموزش به کودکان پیش دبستانی و رشد کودکان – می توانند آن چه که بچه ها برای رشد فیزیکی ، احساسی و هوشی کودکان نیازمندند ، در اختیارشان بگذارند.
3-2- 2- مهد کودک مناسب
ده نشانه یک کودکستان مناسب
1- بچه ها با متریالهای مختلف کار می کنند یا با بچه های دیگر بازی می کنند. بچه ها بی هدف مجبور به نشستن و ساکت ماندن برای مدت طولانی نیستند.
2- بچه ها در طول روز به فعالیتهای مختلف دسترسی دارند مانند بلوکهای خانه سازی ، بازیهای تخیلی ، کتابهای عکس ، نقاشی ها و ابزار هنری و اسباب بازیهای رو میزی نظیر لگوها و پازلها. همه بچه ها در زمان یکسان ، کار یکسانی را انجام نمی دهند.
3- مربی ها در زمانهای مختلفی از روز ، با بچه ها به صورت گروههای کوچک یا به طور فردی هم کار می کنند. مربی ها تمام وقتشان را با تمام گروه سپری نمی کنند.
4- کلاس با کاردستی های خود بچه ها تزیین شده است. با دست نوشته های خود آنها و قصه هایی که خود بچه ها ساخته اند.
5- بچه ها اعداد و الفبا را در زمینه فعالیتهای روزمره خود می آموزند. در خلال فعالیتهایی مانند کشف طبیعت و دنیای گیاهان و حیوانات ، آشپزی. مراقبت کردن از حیوانات و گیاهان و آماده کردن میان وعده ها همه فعالیتهایی با معنی و مفید برای بچه ها هستند.
مهدکودکهای مناسب با همدیگر متفاوت هستند. برنامه آموزشی با توجه به زمینه ها و علائق بچه های مهدکودک متفاوت است. ولی تمام مهدکودکهای خوب در یک مساله مشترک هستند : توجه به توسعه کودکان در تمامی ابعاد.
6- بچه ها مدت کوتاهی صرف فعالیتهای نشستنی می کنند ( حداکثر یک ساعت ) و بقیه وقتشان به بازی و کشف کردن می گذرد. پر کردن کاغذها نباید فعالیت اصلی آنها باشد
7- بچه ها هر روز شانس بازی کردن در فضای بیرون را با توجه به شرایط هوای بیرون داشته باشند. بازی در فضای آزاد هیچ وقت نباید قربانی فعالیتهای آموزشی شود.
8- مربی ها برای بچه ها در طول روز کتابهای قصه بخوانند و این فعالیت مختص زمان خواب بچه ها نباشد.
9- برنامه آموزشی ، بین کودکانی که در آموزش جلوترند و آنهایی که نیاز به کمک دارند ،قابل تطبیق باشد. برای اینکه کودکان در زمینه ها و تجربه ها با همدیگر متفاوتند و همه آنها در زمان یکسان ، مسائل یکسان را فرا نمی گیرند.
10- والدین باید از فرستادن کودکانشان به مهدکودک احساس خوبی داشته باشند. بچه ها باید شاد باشند. آنها نباید گریه کنند یا اینکه  مریض باشند.
مهدکودکهای مناسب با همدیگر متفاوت هستند. برنامه آموزشی با توجه به زمینه ها و علائق بچه های مهدکودک متفاوت است. ولی تمام مهدکودکهای خوب در یک مساله مشترک هستند : توجه به توسعه کودکان در تمامی ابعاد.
3-3- تاثیرات وچرایی مهد کودک3-3-2- دیدگاه روانشناسان کودک کشورمان در این خصوص
الف ) لیلا انگجی3
لیلا انگجی عضو هیات علمی و مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی ابراز می کند: توصیه ما برای استفاده مادران از مهدکودک نه فقط به جهت گذران ساعاتی از روز و صرف نگهداری و مراقبتهای بهداشتی و تغذیه ای کودک است، بلکه هدف عمده استفاده از مهد کودک، رشد و تربیت اجتماعی و آموزشهای ویژه ای است که به صورت غیر مستقیم به کودکان داده می شود و تنها مادرانی قادرند از عهده آن برآیند که خود آموزش های لازم را دیده باشند و علاوه بر آن امکانات متنوع آموزشی نیز در اختیار داشته باشند. مهد کودک با داشتن امکانات متنوع تر ، فرصت های بیشتری برای رشد خلاقیت، استقلال ، سازگاری های فردی و اجتماعی ، رشد حواس و…. می تواند فراهم کند و از وابستگی های بین مادر و کودک بخصوص در خانواده های تک فرزند می کاهد.
وی در خصوص سن مناسب برای سپردن کودک به مهد عنوان می کند :«کودک را از سن 3 ماهگی می توان به مهد کودک

  • 1
دسته بندی : پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید