3-2-3- مجموعه کتابخانه عمومی63
3-2-4- سایر اطلاعات64
3-3- کتابخانه های عمومی ایران65
3-3-1- کتابخانه ی تخصصی65
3-4- کتابخانه های آموزشگاهی66
3-5- انواع دیگر کتابخانه ها در ایران67
3-6- انواع خدمات کتابخانه67
3-6-1- کتابخانه دارای دو فعالیت عمده است67
3-6-3- نگاهی به روابط عمومی و ارتباطات69
3-6-4- مدیریت کتابخانه70
3-6-5- شناساندن کتابخانه71
3-6-6- شناخت کتابخانه های عمومی71
3-6-7- نشستها و همایش ها72
3-7- نمایشگاه کتاب72
3-7-1- قصه گویی و کتاب خوانی72
3-7-2- معرفی کتاب73
3-7-3- سخنرانی73
3-7-4-انواع مواد دیداری- شنیداری و رایانه ای در کتابخانه ها74
3-8- ساختار کتابخانه75
3-8-2- پیشرفت های تاریخی76
3-8-3- قرون هفدهم و هجدهم77
3-8-4- دوره جدید78
3-8-5- اصول طراحی فضاهای داخلی کتابخانه79
3-8-6- استانداردهای تجهیزات و وسایل فضاهای کتابخانه81
3-8-7- وسایل ویژه فضاهای مطالعه81
فصل چهارم: بسترطرح و مطالعات سایت
4-1- استان ایلام83
4-1- 1- بررسی موقعیت شهرستان ایلام83
4-1-2- وضعیت اقتصادی83
4-1-3- بررسی وضعیت اقلیمی استان ایلام84
الف) آب و هوای منطقه84
ب) استان ایلام به طور کلی دارای سه منطقه آب و هوایی است85
ج) آب و هوای استان ایلام به طور کلی به دو نوع تقسیم می شود86
د) پراکندگی بارش در استان ایلام86
ه) دمای هوا در استان ایلام87
و) میزان بارندگی87
ز) روزهای یخبندان88
س) بادها مسلط88
ش) رطوبت نسبی88

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

فصل پنجم: استانداردها وریز فضاها
5-1- مبانی برنامه فیزیکی90
5-2- ضوابط و مقررات91
5-2-1- ضوابط و مقررات بالا دست91
5-2-2- ضوابط و مقررات کاربری فرهنگی91
5-2-3- مقررات محدودیت ارتفاع92
5-2-4- ضوابط و مقررات عمومی ساختمان92
الف) نورگیری فضاها92
ب) ضوابط زیرزمین92
ج) ضوابط پارکینگ93
د) ضوابط پلکان93
ه) ضوابط آسانسور94

و) ضوابط آتش نشانی94
ز) ضوابط و مقررات زلزله94
ح) ضوابط و مقررات خاص94
5-3- برنامه فیزیکی پروژه95
5-3-1- حوزه ها و بخش های کلی کتابخانه95
الف) کاربرد فضا95
ب) اجزاء فضا95
5-3-2- کتابخانه کودکان و نوجوانان95
5-3-3- کلاسهای آموزشی98
5-4- جهت استقرار ساختمان ها102
5-4-1- جهت استقرار ساختمانها از نظر اقلیمی102
5-4-2- تعیین جهت استقرار ساختمان در رابطه با نحوه تابش آفتاب102
5-4-3- تعیین جهت استقرار ساختمان در رابطه با وزش بادهای سرد زمستانی103
5-4-4- نور و تابش خورشید103
5-4-5- مصالح ساختمانی103
5-4-6- جایگیری و ویژگی های ساختمانی کتابخانه104ط
5-4-7- دلایل انتخاب سایت107
5-4-8- تحلیل همسایگی ها108
5-4-9- تحلیل دسترسی ها108
5-4-10- تحلیل دید و منظر108
فصل ششم: سیر تکوین ایده وروند حجم
فصل هفتم: آلبوم نقشه ها وتصاویر مربوط
منابع130
چکیده
کتابخانه ها یکی از مراکز فرهنگی و اطلاع رسانی در جوامع محسوب می شوند و از این میان کتابخانه های عمومی با توجه به کثرت مراجعین و انواع ارائه خدمات، بیشتر مورد توجه قرار می گیرند. از این رو باید تلاش کنیم با توسعه کتابخانه ها در سطح شهر و افزایش آنها موجب آگاهی و ارتقاء سطح سواد جمعیت شهری و رشد علمی در سطح شهر باشیم. کتابخانه گردآورنده تلاش های فرهنگی، علمی و فنی بشر و قلب نظام اطلاع رسانی یک جامعه است. و با توجه به جایگاه محوری ارتباطات و اطلاع رسانی در تمدن کنونی کتابخانه نهادی است که در عین حفظ میراث دیروز نقشی فعال در شکل دادن به امروز و تغییر جامعه به سوی فردای متعالی دارد. و به این اعتبار کمتر نهادی را می توان یافت که چنین پیوند اساسی با وضع حال و سرنوشت آینده نسبتاً دور یک ملت داشته باشد.
مقدمه
به نظر می رسد چیزی که به عنوان وجه تمایز در این پروژه مدنظر قرار خواهد گرفت توجه خاص به بحث جایگاه فرهنگ و اصولا فلسفه وجودی چنین فضاهایی است.
وجود کتابخانه هایی که جایگاه فرهنگی و اجتماعی خود را حفظ کرده اند، در کنار تکنولوژی جدید منطقی به نظر می رسد. در این مجموعه توازنی بین مواد کاغذی منتخب، ارزشمند و پر مخاطب، در کنار منابع الکترونیکی جامع و قابل دسترس، شدیدا مورد نیاز است.
توجه به این مسئله تقریبا تمامی تعاریف و روابط را در معماری این پروژه تحت تاثیر قرار خواهد داد و با تمرینی جدید در واقع سعی خواهیم کرد جهت ماندگاری فضا لباس زمانه را بر تن موضوعی بپوشانیم که بی شک جایگاه عظیم و متعالی خویش را در جوامع انسانی حفظ خواهد کرد.
شناسایی جایگاه و وظایف کتابخانه ها در جامعه امروز ما میسر نمی شود مگر با شناخت و مقایسه گذشته، حال و آینده ای که فراروی ما است.وشناسایی قابلیت هایی که ابزارهای زمانه امروز در اختیار کتابخانه ها می گذارند.و در نهایت ضمن شناسایی قابلیت ها، محدودیت ها و خواسته هایی که موضوع پروژه در اختیار معماری می گذارد، سعی در خلق فضایی داریم که به بهترین روش به این مطالبات پاسخ دهد.
فصل اول:
تعاریف وکلیات
1-1- ارتباط و کتابخانه
1-1-1- تعریف ارتباط
ارسطو فیلسوف بزرگ یونانی ساید اولین دانشمندی باشد که 2300 سال پیش نخستین بار در زمینه ارتباط سخن گفت. او در کتاب مطالعه معانی بیان که معمولا آن را مترادف ارتباط میدانند، در تعریف ارتباط می نویسد:
“ارتباط عبارت است از جستجو برای دست یافتن به کلیه وسایل و امکانات موجود برای ترغیب و اقناع دیگران”
در فرهنگ وبستر communication عمل ارتباط برقرار کردن تعریف شده و در توضیح فارسی آن معادل هایی نظیر رساندن، بخشیدن، انتقال دادن، آگاه کردن، مکالمه و مراوده استفاده شده است. در فرهنگ لغت در مورد لغت فوق اضافه شده که عمل برقرار کردن ارتباط می تواند از طریق کلمات، حروف، پیام ها، مکاتبه ها و دیگر راهها انجام گیرد.
به دلیل گسترده بودن دانش ارتباطات و از طرفی تغییر نگاه بشر یه مقوله ارتباط در زمان های متفاوت، تعریف مشخص و ثابتی از آن وجود ندارد و در هر رشته، متناسب با مبانی شناختی مربوط به آن تعریف می شود.
1-1-2- ارتباط و هوشیار سازی اجتماعی
با وجود برداشت های تازه مطالعات ارتباطی، آثار متعلق به دیدگاه قدیمی این مطالعات که ارتباط را به عنوان وسیله انتقال اطلاعات مورد نظر قرار می دهد باقی مانده است. در مجموع گرایش عمومی ارتباط گران و کارگزاران اجتماعی، متخصصان آموزش، کارشناسان تبلیغات بازرگانی و سیاست گزاران و همچنین برای ارتباط جهشی و انگیزش فکری استوار است.
در کشورهای جهان سوم این برداشت ها از نتایج طبیعی دیدگاه غربی توسعه اجتماعی است که راه پیشرفت این کشورها را در نوسازی این آنها معرفی می کند.
در دو دهه اخیر، عده زیادی از دانشمندان و متخصصان ارتباطی کشورهای غربی و جهان سوم به باز نگری نظریه ها و الگوهای حاکم غربی در زمینه رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی و نیز نقش ارتباطات در نوسازی کشورهای عقب مانده پرداخته اند و جنبه های منفی آن را یادآوری کردند.
اصول پنج گانه پائولو فریره برای نظام جدید پیشنهادیش که وی آن را آموزش عمومی معرفی می کند، عبارتند از:
• اعتقاد به توانایی افراد برای یادگیری، دگرگونی و رهایی از شرایط سرکوب کننده جهل و فقر و استثمار
• تماس مستقیم فراگیرندگان با واقعیت های خاص زندگی و مسائل مربوط به آن، تجزیه و تحلیل فشارها و محدودیت های تحمیل شده به آنان از سوی ساختار اجتماعی و ایدئولوژی رسمی بر اساس کنش های اجتماعی
• طرد تفاوت های موجود بین آموزش دهنده و آموزش گیرنده
• گفت و شنود آزاد
• مشارکت در کوشش های رهایی دهنده
تحت تاثیر پژوهش های پائولو فریره و همچنین ایلیچ( نویسنده معروف کتاب آموزش بدون مدرسه) عده دیگری از اندیشمندان اتقادگر معاصر، بسیاری از متخصصان ارتباط، به این نتیجه رسیده اند که ارتباط را به عنوان فراگردی جدانشدنی از سایر فراگردهای اجتماعی و سیاسی ضروری برای توسعه و استقلال ملی باید مورد نظر قرار داد.
این امر به توسعه فضاهاهی فرهنگی و کتابخانه ها و همچنین ترغیب مردم به کتابخوانی همراه است
و تنها بدین شکل آموزش بدون مدرسه ممکن می شود.
اندیشمندان انتقادگر جهان سوم معتقدند که برای مقابله با عوارض تبعیض آمیز شیوه های نوسازی غربی که فقط به قشرهای مرفه اجتماعی توجه دارد و اکثریت افراد را در شرایط فقر و محرومیت نگاه می دارند، باید سازماندهی وسیع اجتماعی را به ترتیبی که تمام قشرهای محروم جامعه را در بر گیرد، گسترش داد و از این طریق برای تسهیل اقدامات دسته جمعی توسعه بخشی، گروههای قدرتمند پدید آورد.
1-1-3- کتابخانه و فرآیند ارتباط
کتابخانه و فرآیند ارتباط حاصل ضروریات واقعی تمدن امروزی بوده است که اینک خود به یک واحد ضروری بافت اجتماعی شده است.
فرایند ارتباط از سه بخش، منبع( در این مرحله همه فعالیت های مرتبط با خلق اثر صورت می گیرد) کانال ارتباطی( در این مرحله فرایند انتقال پیام اتفاق می افتد) و مقصد( دریافت کننده) تشکیل می شود. اما جایگاه کتابخانه در فرایند ارتباط در کدام بخش معنا می یابد؟ به یک معنا می توانیم کتابخانه را منبع اطلاع بدانیم. بسیاری از کسانی که از کتابخانه ها استفاده می کنند، کتابخانه را به همین معنا می گیرند و گفته های این افراد در موقع اشاره به کتابخانه ها گواه همین مطلب است.
یک کتابخانه باید انبوه عظیمی منبع و کارمند داشته باشد تا این منایع را سازمان بخشد و نباید از یاد برد که همواره به عوامل بیرون از سازمان خود نظیر صنعت نشر و وضعیت سیاسی، اجتماعی حاکم بر جامعه( عناصر ایجاد کننده اصطکاک در فراین ارتباط) وابسته است.
کتابخانه مسئول ساختن، اضافه کردن و نگهداری از فهرست خویش است. فهرست کتابخانه اعم از اینکه به شکل برگه باشد یا به شکل پیوسته( کامپیوتری) معرف وجود کتابخانه است و نشان دهنده مایملک آن. امروزه اقدامات زیادی در زمینه بسط گسترش کتابخانه ها به عنوان منبع اطلاعاتی انجام شده است که نقش این واحد ضروری اجتماعی را در جایگاه منبع اطلاعاتی در فرایند ارتباط افزایش می دهد.
استفاده از ماهواره های اطلاعاتی به منظور اتصال منابع کتابخانه های جهان به یکدیگر و امکان استفاده دانش پژوهان از منابع کاملتر از جمله این تلاش ها است.
1-2- کتابخانه، نهادی اجتماعی
کتابخانه همیشه به عنوان نهادی پرورشی و گاه مذهبی و دینی در خدمت جوامع بشری بوده و سبب رشد و توسعه فرهنگ ها و ارزش ها گردیده است. بدین معنا که از از ابتدای شکل گیری اجتماع و بوجود آمدن خط و استفاده از رسانه های مختلف برای مکتوب کردن دانش و حافظه بشری، کتابخانه جزء لاینفک جوامع بشری محسوب می شود. با توجه به ویژگی های نهاد، نهاد کتابخانه دارای این ویژگی ها می باشد:
نهاد کتابخانه برای برآوردن و رفع نیازهای خاصی از جامعه بوجود آمده و این نیازها در طول تاریخ و در جوامع مختلف متفاوت بوده است. گاهی این نیاز حفظ دانش و میراث مکتوب بشری بوده است و در دوره ای دیگر دسترس پذیری و رفع نیازهای اطلاعاتی. در
حال حاضر رفع نیازهای متفاوت اطلاعاتی اعم از آموزشی، پرورشی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و … به عهده نهاد کتابخانه است.
نهاد کتابخانه در اجتماع چنان ارزش هایی دارد که به طور مثال استفاده از کتابخانه یا کار کردن در آن ارزش اجتماعی محسوب می شود. در حال حاضر در اکثر جوامع استفاده از کتابخانه نوعی ارزش اجتماعی است. همانطور که ممکن است در اکثر جوامع اعتقادات دینی نیز ارزش اجتماعی محسوب می گردد.
نهاد کتابخانه در طول تاریخ آنچنان پایدار بوده و هست که الگوهای رفتاری و استفاده از آن به صورت بخشی از سنت و فرهنگ هر جامعه درآمده است. نهاد کتابخانه در طول زمان آنچنان جایگاه و گستردگی اجتماعی پیدا کرده است که هرگونه تغییر چشمگیر کمی و کیفی در آن سبب تاثیر در دیگر نهادها خواهد شد. بدین معنا که اگر نهاد کتابخانه بتواند به خوبی نقش خود را ایفا نماید، نهاد خانواده و ارزش ها در جامعه اعتلاء و اتقاء خواهد یافت. عکس این مطلب نیز صادق است.
آرمان اصلی نهاد کتابخانه خدمت به جامعه و رشد و اعتلای آن است. چنین ارمانی زا بخش عظیم و گسترده ای از اجتماع پذیرفته اند. ممکن است اعضای جامعه خود در شکل گیری چنین اجتماعی نقشی نداشته باشند، ولی به طور سنتی و نهادینه شده چنین آرمانی را پذیرفته اند.
1-3- کارکردها و مسئولیت های اجتماعی کتابخانه
هدف اصلی کتابداری و کتابخانه که خدمت به مردم و جامعه است، کارکردهای اصلی آن را به عنوان نهادی اجتماعی ترسیم می کند. در این چارچوب کتابخانه مسئول غنا بخشیدن به زندگی اجتماعی از طریق فراهم کردن امکان دسترسی به دانش مضبوط در کتابخانه ها و سایر موارد است. ولی اگر بخواهیم به صورت عینی تر کارکردها و مسئولیت های اجتماعی کتابخانه را ترسیم کنیم، موارد زیر را می توان ذکر کرد:
• کمک به آموزش و پژوهش: این امر می تواند از طریق کتابخانه های آموزشگاهی و دانشگاهی و کتابخانه های تخصصی و پژوهشی صورت گیرد.
• کمک به توسعه اجتماعی، فرهنگی و علمی: کتابخانه های عمومی در این مورد نقش اساسی تری ایفا می کنند.
• تغییر و توسعه ارزش ها
• گسترش آزادی و حق دانستن در سطح جامعه
• ایجاد سرگرمی های سالم اجتماعی
• گسترش اخلاق در سطح جامعه
• گسترش عادت مطالعه
1-4- نقش کتابخانه در سواد آموزی
هنگامی که فردی خارج از نظام آموزش رسمی، خواندن، نوشتن و کار کردن با اعداد را یاد گرفت، به وی سوادآموزی یا نو آموزی می گویند. بنابراین تمام کسانی که از طریق آموزش های رسمی به تحصیل می پردازند شامل این گروه نمی شوند. سواد آموز اگر به حال خود رها شود و مطالب جذاب و مناسبی برایش ارائه نشود، ظرف مدت کوتاهی قدرت خواندن و نوشتن را از دست می دهد. پس باید از طرق مختلف مطالب خواندنی ارائه شود. از آنجا که بیشتر سوادآموزان از گروه اجتماعی پایین و از روستاییان هستند لازم است تا کتابخانه ها در این زمینه بیشتر فعالیت کنند زیرا سوادآموزان معمولاً از نظر زمانی و مالی دچار تنگناهایی هستند.
در واقع کتابخانه های روستایی، عمومی و مساجد می توانند با ارائه خدمات ویژه به این گروه آنها را به طور دائم و مستمر از نظر خواندن و توسعه مهارت های مورد نیاز یاری کنند. پس باید با همکاری کارشناسان و موسسات سوادآموزی و کتابخانه های عمومی، روستایی و مساجد، مواد و منابع مورد نیاز تهیه و به نحو مطلوبی در اختیار سوادآموزان گذاشته شود. هیأت امنای کتابخانه های عمومی کشور و مهاونت ترویج و مشارکت های مردمی وزارت جهاد سازندگی، نهضت سوادآموزی و آموزش و پرورش از جمله نهادها و موسساتی هستند که می توانند با همکاری خود نقش مهمی در سوادآموزی و تداوم آن ایجاد کنند.
1-5- تعریف کتاب
تدابیر گوناگون را که بشر طی قرون متمادی برای حل مشکلات خود اندیشیده و بدانها توسل جسته است و یا اطلاعاتی را که از محیط خود کسب کرده و بر دانایی و آگاهی خویش افزوده است، جهت استفاده خود و دیگران به نحوی مثبت، ذخیره و بایگانی نمده است و به عنوان ارث به بازماندگان خود سپردهاست، کتاتب می گویند.
1-5-1- پیدایش خط و چگونگی سیر تحول آن
کتاب و کتابخانه پیوندی عمیق با پیدایش خط دارد. بنابراین بریا بررسی تاریخ این دو عنصر اساسی در تمدن بشری لازم است ابتدا به چگونگی پیدایش خط و سیر تحول آن بپردازیم. در واقع تاریخ تمدن بشر هنگامی شروع شد که انسان توانست آنچه را در ذهن و حافظه خود حفظ کرده بود از طریق نشانه های مادی محسوس و مضبوط به دیگران انتقال دهد. برای بررسی سیر تاریخی و تکاملی خط لازم است تعریفی از آن ارائه شود. زیرا مفهوم خط طی ادوار مختلف در قرن حاضر دچار تحول و دگردیسی های فراوانی شده است. یک تعریف ساده و روان از خط عبارت است از:«ثبت گفتار به شکل دائمی یا نیمه دائمی.»
باید تعریفی را مدنظر قرار داد که با درک عمومی از نوشتار و خط منطبق بوده و با اهداف مورد نظر ما یعنی بررسی تاریخی خط که ارتباط منطقی با تاریخ کتاب و کتابخانه دارد هماهنگ باشد. در این زمینه دو تعریف زیر را مد نظر قرار می دهیم:
الف) خط عبارت است از توالی منظمی از نمادهای مکتوب که از آن ها میتوان به جان کلام یک پیام گفتاری پی برد.
ب)خط عبارت است از توالی منظمی از نمادهایی که تعبیر و ترجمه لفظ به لفظ یک پیام گفتاری را ارائه می کنند.
در مجموع سیر تکاملی خط و ارائه اندیشه و گفتار به صورت مکتوب و مضبوط را میتوان به این شرح بیان کرد.
تصویر نگاری
اندیشه نگاری
واژه نگاری
آوانگاری: هجانگاری و خط الفبایی
مرحله اول یعنی تصویر نگاری یا بیان هر فکر به وسیله تصویر، حدود 5000 سال قبل از میلاد مسیح، نوعی نوشتار از نوع «تصویر نگاری» رایج بوده است. بعد از عصر تصویرنگاری«مرحله اندیشه نگاری» فرارسیده است. در این مرحله افکار به کمک تصاویر بیان می شد. اما هر تصویر لزوماً مبین مفهوم انحصاری آن تصویر نبود، بلکه مفهوم دیگری را نیز می رساند. مثلاً تصویر خورشید علاوه بر خورشید، مبین نور، روشنایی و روز نیز بود. بعد از این، مرحله واژه نگاری بوجود آمد. در این روش هر واژه با نشانه های معین نوشته می شد که ممکن تصویریک شیء یا یک علامت قراردادی باشد. در پی واژه نگاری«دوره آوانگاری» رسید. در آوانگاری، هر تصویر نمودار صدایی معین بود. آخرین مرحله تکامل خط هجانویسی بود. در هجانویسی هر هجا، نشانه های معین داشت مانند خط میخی. سپس مرحله الفبایی رسید که در آن هجاها نیز به نوبه خود تجزیه شده و هر صوتی با نشانه ای مشخص می شد. انسان عصر حاضر از این خط بهره می گیرد.
1-5-2- تاریخ پیدایش خط
هیچ کس نمی داند انسان ها از چه زمانی قدرت تکلم و صحبت کردن پیدا کردند اما فرض کلی بر این است که زبان شفاهی دست کم پیشینه ای 100هزار ساله دارد. اما برعکس گفتار و تکلم، خط سابقه چندان طولانی ندارد، در واقع دستیابی به خط ناشی از

دسته بندی : پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید